Bilim insanları bazı kişiler hiç ısınmazken bazı kişilerin hiç üşümemesine bir neden buldular: Vücudun derinliklerindeki sinir hücre reseptörleri sıcaklık dışında sinyaller tarafından uyarılıyor.

Bu hücreler, cilde yakın çevresel sinyallerle asla temasa girmez ama hormonlar, proteinler veya vücuttaki başka biyokimyasal bileşenlerden duyusal girdiler alıyor görünen reseptörlerle çevrilidir.

Bulgular, Florida Üniversitesindeki araştırmacılar tarafından menopoz, depresyon ve sıcak basmalarının aşırı sıcak hissetmenin yanı sıra bazen üşümeye neden olduğunu anlamakta ilerleme sağladı.

“Anlamaya çalıştığımız şey bu reseptörlerin fizyolojik ve patolojik rollerinin neler olduğunu ve bazı insanların tamamen dış bir uyaran olmasına rağmen soğuk veya acı hissettiklerini anlamak,” dedi araştırmacılar.

“Bu, sizle ben aynı yerde oturduğumuzda, çevresel uyaranlar aynı olduğu halde siz rahat hissederken benim üşümemin nedenini açıklayabilir.”
Başka bilim insanları daha yakın zamanda, tam cildin alt kısmında bulunan çevresel sinir sistemindeki sıcak ve soğuk sinir hücre reseptörlerini tanımladılar. Bu, beyne eli ateşten çekmesini veya dışarıdayken sarınıp sarmalanmayı söyleyen sistemdir.

Araştırmacılar, gerçekten iliklere kadar üşütecek kadar derinde bulunan reseptörler olduğunu keşfettiler. “Sinir sisteminin çevresel kısmındaki cildin altında ilaveten, omurilikteki çevresel sinir sisteminin merkezi kısmında da soğuk reseptörleri vardır.”

Araştırmacılar soğuk sıcaklık ve nanenin serinletme etkileriyle ilişkilendirilen kimyasal bir türevi olan mentolün çevresel sinirlerin uçlarındaki özel bir duyusal molekülde bulunan etkilerini araştırdılar.

Sıçanlardan alınan merkezi ve çevresel sinir hücrelerini laboratuar kaplarına birlikte koyup hücrelerin vücut içinde birbirleriyle ilişkilerini taklit etmelerini incelediler. Sonra hücreleri soğuk ve mentole maruz bıraktılar.

“Vücuttaki gibi birliktelerken bu nöronlar sinaps adı verilen, soğuk duyu bilgisini çevresel sistem nöronundan merkezi sistem nöronuna aktaran bir bağlantı kurarlar” dedi bir araştırmacı.

“Bunu heyecan verici yapan şey, periferal sinirin merkezi durağının veya ucunun gerçekten soğuk ve mentol reseptörlerini dışa vurmasıdır.”
Reseptörün bu tepkisi önemlidir çünkü bir hayvanın içinde, bu sinir hücreleri çevresel sıcaklığa hiç maruz kalmaz. Araştırmacılar, bunun o hücrelerin vücuttaki biyokimyasal maddelere tepki vermesi anlamına geldiğini ileri sürdüler.

“Soğuk reseptörünün omurilikteki sinir uçlarında işlevsel biçimde bulunması oldukça heyecan verici,” dedi Dr. Michael Caterina. Aynı araştırmacı, çevresel sinir sistemindeki sıcak reseptörlerinin sıcak ve acı biberleri acı yapan kapsisasine duyarlı yaptığını keşfeden ilk kişidir.

Doktorlar artık, bazı artrit sorunlarını ve cilt yakınındaki aşırı duyarlı sinir uçlarından kaynaklanan sinir ağrılarını tedavi etmek için bu maddeyi içeren kremler kullanıyorlar.

Caterina, omurilik yakınındaki soğuk reseptörlerinin gerçekten işlevsel mi olduğunun yoksa evrimsel bir artık mı olduğunun net olmadığını söyledi. Ama düzenli bir işleve hizmet etmeseler bile, reseptörü hedefleyen ilaçlar, omurga hasarları ve başka rahatsızlıklardan mustarip olan kişilerde duyu bilgisinin omurilikte işlenmesini değiştirmekte yine de yaralı olabilir, diye ekledi.

“Reseptörü aktive eden mekanizmaların vücutta nasıl çalıştığını anlamak gerekecektir. Şu anda bu reseptörün merkezi sinir sisteminde nasıl işlev görebileceğini bilmiyoruz ama bütün bu olasılıkları görüyoruz.”
İLGİLİ MAKALE

Menopozda Üşüme

Uzm. Dr. Günnur ÖNARSLAN

Merhaba 17 yaşında bir erkeğim Kıl Dönmesinden korktuğum için makattaki tüm bölgesindeki kıllarımı alıyorum ama alınmaz diyor bazı insanlar daha çok k... devamı