Yaşlanmaya Bağlı Görme Bozukluğu: Presbiyopi

Presbiyopi özellikle yakın görüşün ilerleyen yaşla birlikte normal bir şekilde kötüleşmesidir. Orta yaşlara geldiğinizde gözünüzdeki lensler kalınlaşmaya ve esnekliğini kaybetmeye başlar.

Nedir

Presbiyopi özellikle yakın görüşün ilerleyen yaşla birlikte normal bir şekilde kötüleşmesidir. Orta yaşlara geldiğinizde gözünüzdeki lensler kalınlaşmaya ve esnekliğini kaybetmeye başlar. Lenslerin bükülme yetisi gözlerimizin farklı uzaklıklardaki objelere odaklanmasını sağlar (göz merceği uyumu).

40 yaş sonrasında ortaya çıkan yakını net görememe sorunudur. Daha önce hiç göz problemi olmayanlar da dâhil, 40 yaştan sonra kitap ve gazete okumada, dikiş dikmede veya bilgisayarda çalışmakta problemler yaşamaya başlar. Presbiyopi genellikle hipermetropi ile karışır. Ancak hipermetropide yakın görme sorunu yanında uzak görüşte de sorunlar vardır. Presbiyopi ise yaşa bağlı gelişen yakın görme sorunudur.

Presbiyopi gelişmeye başladıktan sonra kişi okuduğu kitabı, dergiyi, bir menüyü okuma mesafesi olan 35-40 cm'den daha uzakta tutma ihtiyacı duyar. Bulanık görmenin yanı sıra okurken baş ağrısı, göz ağrısı, yorgunluk ve uyku hali olur.

Normal şartlarda gözdeki lensleri çevreleyen bir kas odaklandığınız objenin uzaklığına göre genişler veya kasılır. Presbiyopi durumunda kas hala çalışır; fakat eskisi kadar iyi çalışmaz. Ayrıca lensler esnekliğini kaybeder ve objelere odaklanmak için yeterli miktarda kıvrılmaz. Bunun sonucunda görüntü retinanın tam üzeri yerine retinanın arkasına düşür. Bu da yakın görüşün bulanık olmasına yol açar.

Obje ile gözünüzün arasındaki mesafeyi arttırmak objeye odaklanmanızı sağlar. Örneğin gazeteyi yüzünüzden uzakta tutmak kelimeleri görmenize yardımcı olur. Bu nedenle presbiyopiye bazen “uzun kol sendromu” da denir.     

Nedenleri

Gözümüzün içindeki merceğin(lensin) şekil değiştirerek yakındaki cisimleri net görme yeteneği vardır. Gözümüzü bir fotoğraf makinesi gibi düşünün; tek bir objeyi uzak veya yakında netleştirmek için makinenin objektifi ile ileri geri ayar yaparak objeyi net görmeyi sağlarız. Gözümüzdeki lens de fotoğraf makinesinin objektifidir. Ancak, lensimizin yeri sabit olduğundan ileri geri hareket etmek yerine kalınlığını arttırarak objeleri net görmemizi sağlar.

Lensin etrafında silier cisim denilen bölgedeki kaslar kasılıp gevşeyerek lensin şeklini değiştirir. Bu olaya akomodasyon denir. Yaş ilerledikçe akomodasyon yeteneğimiz, lensin esnekliği, elastikiyeti ve silier cisim kaslarının kasılabilme yeteneği azalır.

60 yaş civarında yok olur. Örneğin 20 yaşında bir insan 12 diyoptri civarında uyum yaparak 8 cm kadar yakın bir objeyi net görebilirken, 45 yaşında ki bir insanın akamodasyonu 4 diyoptri ye iner ve ancak 25 cm ve ötesindeki cisimleri net görür. 50 Yaşında akamodasyon 2 diyoptriye, yakını net görebilme 50 cm ve ötesine gider. 

Kesin olarak ispatlanamamış olsa da bu yeteneğimizin yaşa bağlı olarak kaybedilmesi ile ilgili en yakın teori hücre yaşlanması teorisidir. Bu teoride yaşlılığa bağlı olarak saçımızın beyazlaması gibi göz hücrelerimizin bu yeteneğini kaybetmesidir. Bu yüzden bunu bir patolojik bir sorun olarak değil fizyolojik bir yaşlanma olarak değerlendiriyoruz.

Presbiyopi yıllara göre her insanda son derece standart bir şekilde artıyor. 40 yaşından sonra her 10 yılda bir, +1 numara büyüme gösteriyor. 50 yaşında +2, 60 yaşında ise +3 numara büyümüş oluyor. Ama burada ilginç bir durumla karşı karşıya kalıyoruz. Örneğin gözünüz -2 ise 40 yaşında buna +1 eklenir. Bu durumda yakını görmek için -1 numaraya ihtiyaç duyuyorsunuz.

50 yaşına geldiğinizde ise uzak için -2 numaraya ihtiyaç varken yakın gözlüğüne ihtiyaç kalmıyor. Bu nedenle miyop olup da 'Ben yakını çok iyi görüyorum' diyen hastaların yakını iyi görmelerinin nedeni iki rahatsızlığın üst üste gelerek kusur azaltıcı bir etki oluşturmasıdır.

Belirtileri

Presbiyopinin Belirtileri?

Presbiyopinin temel belirtisi özellikle yakın görüş gerektiren işler yaparken veya yakın objelere odaklanmaya çalışırken oluşan bulanık görüntüdür. Bu durum loş ışıkta veya yorgunken daha da kötüleşir. Presbiyopi baş ağrılarına veya göz yorgunluğuna neden olabilir. 

- Yakın cisimlere gözün odaklaşamaması

- Gözlerde zorlanma

- Gözlerde yorgunluk

- Başagrısı da olabilir.

Düzgün çalıştıkları zaman göz mercekleriniz cisimlere dogru odaklaşabilmek için biçim degiştirir.

örnegin, yakındaki bir cisme bakıyorsanız silier kaslar kasılırlar ve merceklerin kalınlaşmasını saglarlar. Sonuçta cisim üzerinde dogru odaklanma olur. Fakat yaşlılıkta mercekler sertleştigi ve kaslar elastikiyetini kaybettigi için yakın cisimleri görmekte zorluk çekilir.

Teşhisi

Presbiyopi Nasıl Teşhis Edilir?

Presbiyopi genellikle genel göz incelemesi sırasında teşhis edilir. Doktorunuz muhtemelen görüş netliğinizi (görüş keskinliği), gözün kırıcı gücünü (gözlerinizin yakın ve uzağa göre odaklanma değişikliği yetisi), gözünüzdeki kasların ve retinanızın durumunu kontrol eder. Doktorunuz aynı zamanda muhtemelen inceleme esnasında gözlük ve lens numaralarını da alacaktır.

- Ayrıntılı göz muayenesi - gözlüklü ve gözlüksüz görme düzeyleri - Göz numaralarının belirlenmesi Biyomikroskopi incelemesi - Göz içi basınç ölçümü Göz dibi (retina) incelemesi

- Korneal topoğrafi (3 farklı cihazla kornea taraması)

- Görüş kusurlarını ölçen sistem

- Pakimetri (kornea kalınlığı ölçümü)

- Pupillometri (aydınlıkta ve karanlıkta gözbebeği büyüklüğü ölçümü)

- Aberometre cihazı ile ölçüm

- Gözbebeği büyültülerek yapılan ek muayene

Muayene ve incelemeler sonrası doktorunuz size gözlerinizin lazer operasyonuna uygun olup olmadığını söyleyecektir. Özel bir hastalığınız veya kullandığınız ilacınız varsa doktorunuzu bilgilendiriniz. 

Tedavisi

Presbiyopi Nasıl Tedavi Edilir?

 

Gözlük

Sadece yakın gözlüğü veya uzak-yakın bir arada bifokal veya multifokal gözlükler kullanılabilir. Bifokal - Trifokal veya Multifokal (çizgisiz) gözlük camları: Gün içinde sürekli takılır. Uzak orta ve yakın mesafeleri net  görmeyi sağlarlar.
 
Kontakt Lensler

 
Uzak ve yakın görme bir arada olan kontakt lensler mevcuttur. Ancak göz kurluğu, göz alerjisi olanlarda lens kullanımı zordur.
 
- Lensle Monovizyon: Bir göze uzağı tam gören diğer göze de yakını daha iyi gören kontakt lensler takılır. 
 
- Multifokal veya Bifokal Kontakt Lensler,
 
Göziçi lensleri ve gözlük gibi gibi uzak ve yakın segmentleri bulunan lenslerdir. Ancak bu lenslerle genellikle uzak görüşte bulanıklık gibi  sorunlar olduğundan herkese uygulanamaz. Ayrıca ileri yaşlarda göz kuruluğu da arttığından lens takabilen  kişi sayısı azdır.
 
Göziçi Lensleri

 
Kataraktı olan kişilerde  katarakt alındıktan sonra göziçine Multifokal Göz İçi Lensi yerleştirilir. Bu operasyonu gözlük atmak amacıyla yapan hekim ve merkezler vardır. Ancak göziçi operasyonlarında risk ve komplikasyonlar daha fazla olduğundan kliniğimizde bu operasyon sadece kataraktı olan kişilere uygulanmaktadır.
 
Laserle Presbiyopi Tedavisi
 
Kornea Tabakasına Uygulanabilen Yöntemler:
 
- Excimer Laserle Monovizyon Lasik: Her insanın sağ el sol el gibi daha çok kullandığı bir   dominant (baskın)  gözü vardır.Yani beyin  bir gözü(dominant)  diğerinden daha çok kullanır. Monovizyon sistemde excimer laser ile görme kusuru düzeltilirken , dominant göz uzağı tam görecek şekilde, dominant olmayan göz ise yakını daha iyi görecek şekilde (-0.75 - 1.00 derece) ayarlanır. Böylece yakın gözlüğe bağımlılık tam olarak kaybolmasa da azalır. .
 
- Conductive  Keratoplasty (CK): Excimer laser yerine radyofrekans dalgaları ile monovizyon oluşturma yöntemidir. Burada radyofrekans dalgaları bir  uç aracılığı ile korneanın 8 ayrı  noktasına spotlar uygulanır.
 
Sonuçların kalıcı olmaması, 1-2 yıl süresinde geri dönüşlerin olması ve tekrarının gerekmesi, ayrıca astigmatizma gelişebilme riskleri nedeni ile hastanemizde uygulanmamaktadır .
 
- Presby-Lasik (Global Optimum Lasik): Presby-lasik yönteminde diğer lazer tedavi yöntemlerine göre başarı oranı daha düşük olmaktadır.

40 yaş sonrası yaşa bağlı gelişen yakını görme sorununun tedavisi, Intracor yöntemiyle dünyada sadece Op. Dr. Sinan Göker tarafından geliştirilmiş olan Femtec- Femtosecond cihazı ile yapılmaktadır. Kornea içine femtosecond lazer uygulanarak yapılan bu tedavi yaklaşık 15 sn. sürmekte, hasta tedavi sürecinden yarım saat sonra da taburcu olabilmektedir. Diğer uygulanan yöntemlerin aksine, korneada kesi, flap kaldırma ya da tıraşlama gibi müdahaleler yapılmadığı için hasta ağrı ya da enfeksiyon gibi yan etkilerle karşılaşmamaktadır.

  

Sonrası

Görmeniz Kötüleşmeye Devam Edecek Mi?

Yakın görüş 40lı yaşlarda presbiyopi nedeniyle kötüleşir. Gözleriniz göz merceği uyumu yetisini kaybedebilir. Bu da 60lı yaşların başlarına kadar gözlük ve lens reçetelerinizi değiştirmeniz gerekebilir. Ardından göz merceği uyumu stabilize olur ve görüşünüzdeki kötüleşme durur.

Göze uyuşturucu damla damlatılır. Gerekli sterilizasyon sağlandıktan sonra femtosecond veya mikrokeratom adı verilen otomatik cihazla gözün en üst saydam tabakası olan korneada flep (kapakçık) oluşturulur. Lazer ile korneanın flebin altında kalan kısmına bilgisayarlı lazer cihazı eşliğinde yeni bir şekil verilir. Kapak yerine kapatılır. Her göz için operasyon süresi 5 dk. olup 25-30 saniyesi lazerle ilgilidir. Hasta bu işlemler esnasında ağrı duymaz, sadece dokunulduğunu hisseder. Her iki göz aynı gün öpere edilir.

LASIK tedavisi sonrasında gözlükle veya kontakt lensle en iyi olduğunuz görme durumuna geleceksiniz. Lazer tedavisi gözün kırma kusurlarını (miyop, astigmat ve hipermetrop) düzeltir.

  • görme bozukluğu
  • 40 yaş sonrası
  • presbiyopi
  • presbiyopi tedavisi
  • femtec-femtosecond
  • sinan göker